Nói chuyện giáo dục (Phần 1: Môi trường trải nghiệm và đa trí thông minh)

Nói chuyện Giáo dục (phần 1)Có lẽ tôi ít có dịp nói với bạn bè mình những gì tôi đang và muốn làm đối với giáo dục phổ thông. Thường thì tôi chỉ nói khi giới thiệu mô hình giáo dục của Hanoi VIP School với các đối tác, đồng nghiệp hay các bậc phụ huynh chứ khi gặp bạn bè hay nói chuyện đời thường hay công việc kinh doanh.

Thế hệ cuối 7x của tôi trở về trước, hay thậm chí từ những năm đầu của giới 8x, hầu hết đều thấy mình được hưởng một nền giáo dục có thể tốt nhưng không đầy đủ. Chúng tôi được gọi là thông minh nếu ở trường chúng tôi được điểm tốt, nghe lời thầy cô một cách thụ động. Cách giáo dục ấy khiến tôi không thể được điểm cao trong kỳ thi vào đại học nếu tôi không đi học trong lò luyện, khiến tôi chẳng biết mình có năng khiếu gì cho đến hết lớp 12, và khiến chân tay tôi trở nên gượng gạo mỗi khi phải thuyết trình điều gì đó trước một số đông người bởi đơn giản trước đó chẳng có kinh nghiệm được làm như vậy. Ba mẹ tôi còn chẳng một lần có cơ hội được xem con mình “thể hiện”, dù đó là khi đá bóng, biểu diễn hay đơn giản là được nhận phần thưởng về thành tích học tập. Gia đình – nhà trường – xã hội khi ấy chỉ là một mối quan hệ lỏng lẻo khi cha mẹ chỉ biết bắt con ngồi vào ghế học bài và nắm tình hình qua cuốn sổ liên lạc hàng tháng. Nhà trường không cập nhật nhu cầu mà xã hội đòi hỏi từ người công dân đương thời khiến cho học sinh hoàn toàn bỡ ngỡ với cuộc sống khi rời ghế phổ thông.

Một mô hình giáo dục tốt, ở đây tôi chỉ dám sử dụng chữ tốt chứ chưa khẳng định là hoàn hảo, đối với tôi là một mô hình tạo được môi trường phát triển toàn diện cho mỗi cá thể học sinh. Chưa đầy chục năm trở lại đây, thuyết đa trí thông minh được nhắc đến thường xuyên hơn ở Việt Nam, khi nhiều người nhận ra rằng giỏi toán hay giỏi văn cũng giống như giỏi đá bóng, giỏi âm nhạc đều là những loại hình trí thông minh cần được chú ý và phát triển một cách cân đối. Những nhận định về một nền giáo dục toàn diện trên khắp các diễn đàn giáo dục trong nước xuất hiện ngày một nhiều, ở tất cả các cấp độ cho thấy tính cấp thiết của một mô hình giáo dục mới. Những cuốn sách như “Trí tuệ xúc cảm” (Emotional Intelligence), “7 loại hình thông minh” (7 kinds of smart) hay “Một tư duy hoàn toàn mới” (The whole new mind) được dịch và xuất bản cũng là sự khẳng định về nhận thức mới trong giáo dục.

Tôi vẫn hay lấy ví dụ về Wolfgang Mozart với những tác phẩm âm nhạc kiệt xuất hay David Beckham với năng khiếu đá bóng tuyệt vời. Họ là những điển hình trí tuệ mà một nền giáo dục chỉ rèn luyện toán và ngôn ngữ sẽ khó lòng có được. Hãy thử nhìn xung quanh ta, trong môi trường công việc, có mấy ta ta được khen là “giỏi toán” và “viết văn rất hay”. Người ta được chú ý thường bởi khả năng giao tiếp, khả năng thuyết phục, khả năng giải quyết vấn đề hay năng lực sáng tạo vốn trải qua quá trình rèn luyện đã trở thành những kỹ năng. Không phải tự nhiên mà một cá nhân nhiều tài lẻ lại thường hay trở thành trung tâm của tập thể.

“Năng khiếu và kỹ năng, nếu được rèn luyện từ sớm thì sẽ hoàn thiện từ sớm”. Đó là triết lý khiến tôi tâm đắc với slogan của Hanoi VIP School: “Khởi đầu chuẩn mực, vững bước tương lai”. Chúng tôi không tạo ra các chuẩn mực giáo dục, chúng tôi tạo ra một môi trường giáo dục mà ở đó các em có điều kiện phát triển các thiên hướng của mình, không chỉ là toán, ngôn ngữ hay khoa học mà còn âm nhạc, mỹ thuật, thể chất cùng các kỹ năng sống và làm việc cần thiết. Cần thiết không chỉ cho các em mà cho cả xã hội. Mỗi cá nhân chỉ có thể khẳng định được mình nếu được tạo điều kiện. Mỗi học sinh chỉ có thể học cách khẳng định mình một cách tốt nhất nếu được tạo môi trường trải nghiệm. Tư duy ấy không chỉ thể hiện qua từng môn học mà còn thể hiện khi toàn bộ học sinh được khuyến khích lên sân khấu qua mỗi chương trình biểu diễn hay được khuyến khích tham gia ngày hội thể thao và đi tập huấn kỹ năng mỗi học kỳ. Chúng tôi cũng khuyến khích và tạo điều kiện để các bậc phụ huynh tham gia và chứng kiến sự thể hiện của học sinh qua từng sự kiện. Có thể thấy rõ sự có mặt của cha mẹ hay ông bà có tác dụng tích cực như thế nào trong việc khích lệ các em tự thể hiện mình.

(Còn tiếp)

Trịnh Minh Giang | 05.02.2011

One Comment Add yours

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s